Nieuwsbrief editie 9 : Religie

Zonder religie zou de wereld er heel anders uitzien. Kleuren en geuren van verschillende religies verfraaien onze aardbol. In Zuidoost-Azië merk je dit meteen. De Oosterse landen zijn doordrenkt van geloof.

De Zuidoost-Aziaten hangen allerlei religies aan. Het boeddhisme is alom aanwezig, maar ook het kleurrijke hindoeïsme is niet te missen. De aanhangers van deze geloven proberen hun karma de goede richting op te sturen en houden tegelijkertijd rekening met de vreemdste vormen van bijgeloof.

Neem een kijkje in de religieuze wereld van het Verre Oosten. De geesten vliegen je om de oren in deze ZuidoostAzie.nl nieuwsbrief over religie.

Kleurrijke minitempels op een paal sieren de straten van veel Zuidoost-Aziatische landen. Ze staan vaak voor huizen en hotels. Het lijken een soort versierde vogelhuisjes, maar het zijn zogenaamde geestenhuisjes, waar geesten leven. Volgens de lokale bevolking brengen geesten ongeluk wanneer ze in woonhuizen leven, vandaar dat er buiten een apart huisje voor ze is gebouwd.

De tempeltjes variëren van prachtig gedecoreerde huisjes tot eenvoudigere modellen. Om de geesten gunstig te stemmen offeren Aziaten dagelijks voedsel en verse bloemen. Goed gevulde geestenhuisjes kun je dus met een gerust hart voorbijlopen.

Volgens aanhangers van het natuurgeloof animisme kun je geesten overal tegen het lijf lopen. Geesten bezielen bomen, dieren, bergen, voorouderbeeldjes, wapens en andere gebruiksvoorwerpen. Animisten doen veel aan voorouderverering.

Vroeger was het animisme een van de grootste religies in veel landen in Zuidoost-Azië. Nog steeds zijn er stammen die leven volgens dit principe. Maar ook in de islam en het christendom vind je sporen van dit natuurgeloof.

De nieuwe overzichtstentoonstelling De Dono Code van het Tropenmuseum toont het werk van de Indonesische kunstenaar Heri Dono (Jakarta, 1960). Dono woont in Yogyakarta en is de meest bekende internationale kunstenaar van Indonesië.

Wil jij kaartjes winnen voor De Dono Code? ga naar de prijsvraag.

Misdadigers zijn niet slecht doordat ze een slechte opvoeding hebben gehad en weldoeners zijn niet goed doordat ze goddelijke ingevingen krijgen. Of je goed of slechts bent hangt af van het karma van de persoon in kwestie. Veel Zuidoost-Aziaten geloven heilig in dit principe.

Het geloof in karma is onderdeel van het boeddhisme. In Thailand, Vietnam, Cambodja, Laos, Singapore en Myanmar hangt de meerderheid van de bevolking deze levensfilosofie aan. Zij proberen dan ook hevig hun karma positief te beïnvloeden.

Heb je een goed karma, dan zullen er goede dingen gebeuren. Wanneer je een slecht karma hebt, zal het ongeluk je weten te vinden. Je kunt dit zelf sturen door al dan niet ‘goed’ te doen. Karma betekent letterlijk handeling. De gevolgen merk je vooral na een reïncarnatie.

Boeddhisten geloven dat je huidige leven wordt opgevolgd door een volgend leven. Hoe goed dat volgende leven is, is afhankelijk van je karma. Zo wordt het eigenlijk overbodig misdadigers te straffen. Zij zullen in hun volgende levens immers genoeg lijden.

De reïncarnatie stopt wanneer je het nirwana bereikt. Wanneer je je hebt weten los te maken van alles en je eeuwige rust vindt. Het is de hoogste staat die je als mens kan halen. Dit is niet makkelijk: je moet een achtvoudig pad afleggen en vier nobele waarheden volledig begrijpen. Boeddha is het gelukt.

…bijna elke man in Thailand wel een keer in zijn leven monnik is? De mannen wonen tijdens deze periode in een klooster en krijgen hun eten in de vorm van giften van de bevolking. Dit kan een week, enkele maanden of zelfs een heel leven duren, als het bevalt.

…er ook veel moslims in Zuidoost-Azië wonen? In Maleisië is de islam de officiële religie. 55 procent van de Maleisische bevolking is islamitisch. Indonesië is zelfs het grootste islamitische land ter wereld.

…in Cambodja is geprobeerd alle religie uit te bannen? De communistische Rode Khmer waren van geen enkel geloof gediend. Ze slaagden eind jaren ’70 niet in hun dwingende poging alle religie uit te roeien. Vrijwel de hele bevolking is inmiddels weer religieus, en dan vooral boeddhistisch.

…sinds 2006 veel Maleisiërs bedevaartstochten hebben gemaakt naar een bezielde boom? Een grote betelpalm doste zich dat jaar wonderbaarlijk uit. Op een blad verscheen een gezicht. De vage afbeelding van het menselijk gelaat ging op foto’s de wereld rond. En het animisme werd nieuw leven in geblazen.

Bijgeloof speelt een belangrijke rol in het leven van veel Zuidoost-Aziaten. Getallen, dagen en locaties brengen voorspoed of ongeluk. Doodnormale handelingen kunnen de meest verstrekkende gevolgen hebben. Een zwarte kat of een vallende ster is er niets bij.

Geen volk is zo bijgelovig als de Vietnamezen. In Vietnam vinden veel mensen astrologie veel belangrijker dan godsdienst of wetenschap. Zo is het bijvoorbeeld not done om met iemand te trouwen die volgens de Chinese dierenkalender niet bij jouw sterrenbeeld past. Kwaaltjes worden opgelost met een amulet. En een voorspellende droom wordt voor waar aangenomen.

Maar ook de Thai zijn verslingerd aan bijgeloof. Op woensdag moet je in Thailand absoluut geen grote plannen hebben. Zelfs naar de kapper gaan is vragen om ongeluk. Als zwangere vrouw kun je bovendien beter niet op een drempel gaan zitten, maar is het juist wel weer verstandig onder de buik van een olifant door te kruipen. De bevalling zal dan licht zijn.

Veel beleefder en vrolijker maakt het bijgeloof de Thai niet. De Thai houden voortdurend rekening met soms wel erg kinderachtige geesten. Baby’s noem je altijd lelijk. Als je zegt hoe mooi het kindje is zou er wel eens een jaloerse geest kunnen toeslaan. Hetzelfde geldt voor complimenten over het eten. Ben je te positief, dan zou je zomaar buikpijn bij jezelf kunnen oproepen.

Met de Tribal Art Fair reis je even naar de andere kant van de wereld. Op deze beurs word je omringd door unieke objecten, afkomstig uit Afrika, Azië en Oceanië, die elk hun eigen verhaal vertellen. Wij mogen 15 kaartjes weggeven voor dit unieke evenement.

Wil je kaartjes winnen? Ga naar de prijsvraag.

Nog exotischer dan het boeddhisme is het hindoeïstische geloof. Op de muren van stenen tempels buigen sierlijk uitgekerfde poppetjes hun vingers naar achter. Mensen knielen op straat voor afbeeldingen van goden met tientallen armen of olifantenkoppen. Het hindoeïsme is het oudste geloof ter wereld. In geen enkel land in Zuidoost-Azië is het het belangrijkste geloof, maar nog steeds is het wel overal springlevend.

Het hindoeïsme kent meerdere goden. Drie goden staan aan het hoofd: Brahma, Vishnu en Shiva. Brahma is de ‘schepper’. Hij heeft vier armen en vier gezichten. Vishnu is als ‘behoeder’ verantwoordelijk voor het menselijk lot. De ‘vernietiger’ is Shiva. Hij staat tegelijk symbool voor de mannelijke vruchtbaarheid.

Koeien zijn heilig volgens het hindoeïsme. Rundvlees raken hindoes daarom met geen vinger aan. De meeste hindoes eten zelfs helemaal vegetarisch. Over de precieze herkomst van de enigszins aparte koeienverering verschillen de meningen. Maar buiten kijf staat dat het simpelweg ook altijd praktisch is geweest koeien in leven te laten. Vanwege de melk die zij geven en spierkracht die kan worden ingezet bij het bewerken van het land.

Het hindoeïsme lijkt in veel opzichten op het boeddhisme. Beiden omarmen karma en reïncarnatie. Dat is niet toevallig: het boeddhisme is een eeuwenoude reactie op het hindoeïsme. Het nam veel zaken over, maar wees onder meer het godensysteem af.

HAPPY BUBBLES

'Het is ’s ochtends half zeven, en het is een drukte vanjewelste. Zuurstofflessen zijn niet aan te slepen, flippers, BCD’s, en wetsuits; iedereen loopt van hot naar her om te zorgen dat zijn tas klaar is voor het vertrek van de duikboot.'

Lees verder...