Zuidoost-Azie : Praktische info Indonesie

Wat voor klimaat staat je wanneer te wachten? Welke valuta wordt er gehanteerd? Hoeveel uur tijdsverschil is het met Nederland? Een goede reisvoorbereiding is het halve werk. Wij hebben alle praktische informatie speciaal voor jou op een rijtje gezet...

Klimaat

Indonesië heeft een tropisch klimaat met het hoge jaargemiddelde van rond de 25 tot 27 graden. Alleen in de hooglanden is de temperatuur vaak wat lager. De maximumtemperatuur kan oplopen tot zo'n 36°C. Hoe hoger je komt in de bergen hoe kouder het wordt. Het centrale gebergte van Papua beschikt zelfs over gletsjers.

Delen van Java, Bali, Nusa Tenggara, Sulawesi, de Molukken en Papua worden gekenmerkt door een savanneklimaat, met een korte droge periode. In Centraal-Sulawesi is de Pulau-vallei het droogste gebied van de archipel door de minimale hoeveelheid neerslag die er valt. Op de eilanden Timor en Roti kan de droge periode zelfs zeven maanden duren.

Er bestaan niet alleen grote verschillen in de hoeveelheid neerslag, maar ook de periode waarin het regenseizoek valt varieert sterk per gebied. Vanaf december tot eind maart komen de heersende winden vanuit het noordoosten over Noord-Sumatra, Kalimantan en Sulawesi, maar deze veranderen van richting als ze de evenaar passeren. Boven Java, Nusa Tenggara en daar voorbij verandert de richting in noordwest.

In de maanden juni tot oktober is de windrichting juist weer omgekeerd en dan komt er zeer veel droge lucht mee vanuit de Australische woestijn. De wind verandert boven Sumatra van een zuidoostelijke in een zuidwestelijke richting.

Regenseizoen

In Indonesie valt de neerslag niet gelijkmatig over het jaar, de archipel wordt gekenmerkt door droge en natte maanden. Naarmate je meer naar het oosten en het zuiden gaat neemt het aantal droge maanden toe.

In een droge periode valt er bijvoorbeeld minder dan 60 mm neerslag. Maar in Padang valt er jaarlijks bijvoorbeeld weer zo'n 4500 mm neerslag waarmee het een van de natste gebieden van Indonesië is. De gemiddelde jaarlijkse neerslag ligt tussen de 2000 en 3000 mm, in Jakarta ligt dit op ongeveer 1800 mm. De regentijd (moesontijd) valt in Indonesië meestal van oktober tot mei.

Het kan in de namiddag plaatselijk enkele uren achter elkaar regenen waardoor alles opfrist en de temperatuur wat naar beneden gaat. De droge periode valt meestal van mei tot oktober en wordt als de gunstigste periode gezien om te reizen.

In deze periode is het wel erg warm, maar helemaal droog is het nooit. Een buitje in de middag kan alles weer opfrissen en hoeft helemaal niet vervelend te zijn.

Tijd

Als je naar Indonesië reist, hou dan rekening met een flink tijdsverschil. De archipel heeft drie tijdzones. Op Java, Sumatra, West-en Centraal-Kalimantan is het zes uur later dan in Nederland. Op Bali, Sulawesi, Zuid- en Oost-Kalimantan is het zeven uur later en op Papoea en de Molukken  is het acht uur later.

Omdat het land dicht bij de evenaar ligt, is er geen verschil in zomer- en wintertijd. De bovengenoemde uren verschil moet je daarom rekenen vanaf onze wintertijd. In onze zomertijd gaat er een uur vanaf.

Dag en nacht zijn ongeveer even lang en zonsopkomst en zonsondergang gaan erg snel. Rond half zes ’s ochtends komt de zon op en om dezelfde tijd ‘s avonds gaat hij weer onder.

Jetlag

Hou rekening met een jetlag door het grote tijdsverschil. Doe het voor de zekerheid de eerste dag rustig aan. Als je naar het oosten afreist, is het verschil vaak heftiger. Je reist dan tegen de tijd in en mist zo een deel van de dag. Vermoeidheid en desoriëntatie zijn voorbeelden van symptomen die optreden bij een jetlag.

Om dit te voorkomen is het het beste om voor vertrek zo min mogelijk te eten en bij aankomst gelijk aan het dag- en nachtpatroon daar te houden. Ga dus pas slapen als het nacht wordt. Als je een dag rustig aan doet, zal je acclimatiseren en zal de jetlag meevallen.

Weer

Als je naar Indonesië reist, hou dan rekening met een flink tijdsverschil. De archipel heeft drie tijdzones. Op Java, Sumatra, West-en Centraal-Kalimantan is het zes uur later dan in Nederland. Op Bali, Sulawesi, Zuid- en Oost-Kalimantan is het zeven uur later en op Papoea en de Molukken is het acht uur later.

Omdat het land dicht bij de evenaar ligt, is er geen verschil in zomer- en wintertijd. De bovengenoemde uren verschil moet je daarom rekenen vanaf onze wintertijd. In onze zomertijd gaat er een uur vanaf.

Dag en nacht zijn ongeveer even lang en zonsopkomst en zonsondergang gaan erg snel. Rond half zes ’s ochtends komt de zon op en om dezelfde tijd ‘s avonds gaat hij weer onder.

Hou rekening met een jetlag door het grote tijdsverschil. Doe het voor de zekerheid de eerste dag rustig aan. Als je naar het oosten afreist, is het verschil vaak heftiger. Je reist dan tegen de tijd in en mist zo een deel van de dag. Vermoeidheid en desoriëntatie zijn voorbeelden van symptomen die optreden bij een jetlag.

Om dit te voorkomen is het het beste om voor vertrek zo min mogelijk te eten en bij aankomst gelijk aan het dag- en nachtpatroon daar te houden. Ga dus pas slapen als het nacht wordt. Als je een dag rustig aan doet, zal je acclimatiseren en zal de jetlag meevallen.

Reisdocumenten

Om Indonesië in te kunnen komen heb je een geldig paspoort nodig. Nederlanders en Belgen hebben daarnaast ook een visum nodig. Je paspoort moet na vertrek uit Indonesië minstens zes maanden geldig zijn. De visa kun je bij de Indonesische ambassades in Den Haag regelen of op het vliegveld, maar informeer altijd voor vertrek bij de ambassade. www.indonesia.nl.

De meeste landen kunnen gebruik maken van een 'visa on arrival' (VOA) en deze is vlak na aankomst regelen. Dit visum is verkrijgbaar voor ongeveer zes dagen voor USS 10 en eentje voor dertig dagen kost ongeveer USS 25. De VOA geldt ook voor Nederland.

Mocht je je paspoort in Indonesië kwijtraken dan moet je een nieuw reisdocument aanvragen bij de Nederlandse ambassade in Jakarta of het Nederlandse consulaat op Bali. Je krijgt daar dan een noodpaspoort dat je kan gebruiken voor de resterende periode van je verblijf. Vergeet ook niet door de politie een proces-verbaal op te laten maken en/of op de ambassade een verklaring van vermissing in te vullen.

Voor de aanvraag van een toeristenvisum bij de Indonesische Ambassade in Den Haag heb je de volgende benodigdheden te zorgen:

a) Een geldig paspoort dat na je vertrek uit Indonesie nog zes maanden geldig is
b) Een pasfoto
c) Een visumformulier
d) Een kopie van je retourticket of een boekingsbewijs

Nederlands Consulaat op Bali
Jalan Raya Kuta 127
Kuta, Denpasar 80001
Indonesie
Tel: +62 61 751517
Fax: +62 61 752777

Gezondheid

Voordat je naar Indonesië gaat dien, je ruim van tevoren de nodige inentingen halen. Maar het is ook handig om in Indonesie een beetje rekening met je gezondheid te houden.

Inentingen en malariapillen

Zorg ervoor dat je ruim voor je vertrek je inentingen haalt. Daarbij gaat het met name om inentingen tegen buiktyfus, DTP (difterie, tetanus, polio) en hepatitus A. Ook malaria komt in sommige gebieden nog veel voor. Tegen malaria kun je verschillende pillen zoals lariam- en malarone gebruiken. Het slikken van deze pillen biedt geen 100 procent garantie tegen de ziekte.

Probeer zo min mogelijk gestoken te worden door muggen. Je kunt het risico verkleinen door rond zonsondergang zoveel mogelijk lange kleding te dragen en verschillende mugafwerende middelen te gebruiken als sticks, olie en muggenwierook. Slapen onder een klamboe is ook erg verstandig.

Je kunt meer te weten komen over de verschillende tropische ziektes en de middelen hiertegen bij je huisarts of de GG&GD. Maak een tot twee maanden voor vertrek een afspraak.

Er zijn ook een aantal andere instellingen waar je informatie kunt krijgen:

- AMC Tropenvaccinaties te Amsterdam, Telefoon 0900 - 95 84
- Havenziekenhuis te Rotterdam, Vaccinatielijn 0900 - 50 34 09 00
- Tropisch Instituut te Antwerpen, Telefoon 0900 - 101 10

Medicijnen

Als je medicijnen slikt kun je deze het beste in ruime mate meenemen, aangezien ze misschien niet makkelijk te verkrijgen zijn in Indonesie. Het beste kun je ook een kopie van het recept meenemen en een doktersadvies in het Engels. Zorg ervoor dat je een geneesmiddelenkaart (bij de apotheek verkrijgbaar) bij je reisdocumenten bewaart. De douane zal niet altijd even overtuigd zijn van het onderscheid tussen medicijnen en xtc-pillen.

Gezondheidtips

Een reis door het tropische Indonesië zal het nodige vergen van je lichaam. Een goede conditie is in niet-toeristische gebieden handig aangezien artsen niet altijd makkelijk te bereiken zijn. Wees voorzichtig met schaaf- en snijwonden, in de tropen helen deze langzamer en kunnen ze makkelijker geïnfecteerd raken. Was je handen voor het eten. Drink geen water uit de kraan en als je een flesje water koopt, moet je altijd kijken of de dop echt gesloten zit. Je kunt ook beter geen rauwe vis, schaal- en schelpdieren, rauwe groenten, ijsblokjes en ongekookte melk nuttigen.

Reizen met contactlenzen

Het dragen van contactlenzen is onder een groot deel van de Nederlanders een dagelijkse gewoonte. Maar als je op reis gaat is het handig met een aantal dingen rekening te houden, zodat je bij thuiskomst niet wordt geconfronteerd met visuele ongemakken. Voornamelijk in landen met een warmer klimaat moet je voorzichtig omspringen met je lenzen. Houd rekening met de volgende punten:

- Lenzenvloeistof mag niet warmer dan 25 graden worden. Bewaar dit dus koel op reis!
- Je lenzenbakje mag slechts met de helft gevuld zijn met vloeistof. Vervang de lenzenvloeistof vaak, maar vul deze niet bij. Neem genoeg vloeistof mee, niet alle merken vloeistof zijn in het buitenland verkrijgbaar.
- Het lenzenbakje moet regelmatig schoongemaakt worden. Gebruik kokend water, want dat ontsmet goed. Of neem een aantal nieuw lenzenbakjes mee. Gebruik geen kraanwater om de lenzen en het lenzenbakje af te spoelen!
- Zorg dat je handen goed schoon zijn, vooral in de tropen. Droog je handen goed af na het wassen.
- Draag bij voorkeur daglenzen en geen maandlenzen. Vooral als je weet dat je je lenzen niet goed kunt verzorgen (bijvoorbeeld tijdens een meerdaagse tour) is het gebruik van daglenzen aan te bevelen.
- Als je toch voor maandlenzen kiest, vervang deze dan eerder en draag ze niet de volle maand.
- Wissel het dragen van lenzen af met een bril. 
- Draag liever geen contactlenzen op het strand of in de woestijn. Een verdwaalde zandkorrel onder je lens kan heel veel pijn opleveren.
- Als je last krijgt van roodheid, irritatie of pijn in de ogen, verwijder je contactlenzen dan zo snel mogelijk. Neem contact op met een arts als dit blijft aanhouden.

Te veel bagage

Wist je dat je heel goedkoop en gemakkelijk extra bagage mee kunt nemen? Betaal niet voor die extra kilo's aan de maatschappij waarmee je vliegt, maar check een extra doos of tas in bij de balie van Worldwide Baggage Services (WBS) in Vertrekhal 3 van Schiphol. De bagage arriveert dan wel als luchtvracht op een latere vlucht en je hebt buiten de EU ook een douane procedure, maar gezien de lage kosten is dit alleszins de moeite van het overwegen waard. Ga je verhuizen en neem je alleen je kleren, boeken en CD’s mee? WBS regelt ook het vervoer van kleine zelf ingepakte verhuizingen, zowel luchtvracht als zeevracht. Meer informatie over goedkoop extra bagage meenemen? Ga naar de site van Worldwide Baggage Services!

Geldzaken

In Indonesië is de Rupiah de nationale munteenheid. Het is echter ook goed mogelijk om Euro's of Dollars in te wisselen tegen Rupiahs. Het leven in Indonesië is relatief goedkoop. Al zul je de kunst van het afdingen wel moeten verstaan.

Munteenheid

De rupiah is de nationale munteenheid van Indonesie. Een euro is ongeveer 15.500 rupiah waard. Je kunt het beste zoveel mogelijk euro's of dollars meenemen aangezien je deze vrijwel overal kan inwisselen. De meest gunstige wisselkoers krijg je meestal voor biljetten van 50 en 100 euro of dollar. Kleinere coupures kun je makkelijk wisselen bij kleine wisselkantoren en winkels in kleinere plaatsen.

Zorg er wel voor dat je alleen onbeschreven bankbiljetten meeneemt want anders loop je het risico dat ze geweigerd worden. De rupiah kun je overal gebruiken. Travellercheques kun je ook inwisselen maar vaak tegen een slechtere koers dan contant geld. Je kunt op sommige plekken ook je creditcard gebruiken.

Met name Visa en Mastercard worden geaccepteerd in luxe-hotels, restaurants en dure souvenirwinkels. Buiten de provinciehoofdsteden heb je er echter niet veel aan.

Met een giromaatpas of europas kun je pinnen bij geldautomaten, mits er een cirrussymbool op de achterkant staat. Let er wel op dat je je pasje uit de automaat haalt, in Indonesië krijg je namelijk eerst het geld en komt daarna pas je pasje eruit. 

Eten 

Indonesië is een van de goedkoopste vakantielanden. Vooral in restaurants ben je een stuk goedkoper uit dan in Nederland. Ook in de meer luxe restaurants ben je relatief gezien goedkoop uit. Voor 6,50 tot 11,50 euro  heb je al een complete maaltijd. Alcohol is echter weer wel een stuk duurder. Wijn is schaars en duur, alleen de lokale rosewijn is goedkoop. En natuurlijk ligt het prijsniveau in de hotels een stuk hoger dan daar buiten. Goedkoopst eten doe je bij de voedselstalletjes op straat en de pasars (traditionele markten). 
 
Fooien

In de lokale eetgelegenheden is het niet de gewoonte om een fooi achter te laten. In de gewone en duurdere eetgelegenheden is het wel normaal. Het salaris van het personeel in de dienstverlenende sector is hier meestal ook op afgestemd. Veel meer dan in Nederland zijn de mensen hier van afhankelijk. Een fooi van ongeveer 5 tot 10 procent van de rekening is aanvaardbaar. In de toeristische plaatsen wordt vaak 5 tot 15 procent service tax berekend, dit staat dan op de rekening.

Maar niet alleen in de verschillende eetgelegenheden, ook de lokale gidsen en chauffeurs krijgen gebruikelijk een klein bedrag om ze voor hun inzet te belonen. Hoeveel je geeft is natuurlijk afhankelijk van de mate van voldoening die je hebt ervaren.  

Afdingen

Afdingen is niet gebruikelijk in restaurants en hotels waar meestal vaste prijzen worden gehanteerd. Bij andere gelegenheden is afdingen de normale gang van zaken. Of het nu gaat om voedsel, textiel of andere goederen. Maar ook in het transport is afdingen gebruikelijk, bijvoorbeeld als je een becak (fiets-taxi) neemt.

Indonesiers zijn opgegroeid met afdingen en je zult als Westerling goed voet bij stuk moeten houden. Het is natuurlijk lastig als je totaal niet op de hoogte bent van het hele ritueel en de werkelijke prijzen van de aangeboden goederen of diensten niet kent.

Het beste kun je dan ook de tegenpartij als eerste laten bieden, om vervolgens een bod te doen dat 1/3 of 2/3 lager zit. Uiteindelijk kun je dan met afdingen in een soort middenprijs komen. Als je bod is geaccepteerd ben je wel verplicht om het artikel of de dienst te kopen of aan te nemen. Blijf altijd lachen en schud na afloop elkaars hand. Zie het als een spel.

Vervoer

Luchtverkeer

In Indonesie kun je via binnenlandse vluchten tussen de verschillende eilanden reizen. Deze vluchten worden onder andere verzorgd door Garuda International Airlines en haar dochter Merpati Nusantara Airlines. Merpati verzorgt de meer afgelegen routes, naar bijvoorbeeld de Molukken en Papua. Helaas worden juist deze vluchten vaak geannuleerd door het gebrek aan passagiers.

Voor de binnenlandse vluchten geldt dat als ze wel doorgaan, ze vaak niet op tijd vertrekken. Behalve Garuda en Merpati zijn er nog een aantal andere kleinere maatschappijen die binnenlandse vluchten verzorgen. Je kunt het beste van tevoren goed uitzoeken wie de kortste weg naar jouw bestemming aanbiedt, aangezien omwegen vaak hoge kosten met zich meebrengen.    

Wegentransport

Het Indonesische verkeer op de wegen kan vooral in de grote steden als een enorme chaos overkomen. Alles wat wielen heeft lijkt te worden ingezet. Vaak zijn het de bussen die het transport tussen de verschillende steden verzorgen. De bussen verschillen in comfort. In en rondom de steden kun je meestal een minibusje nemen.

In sommige plaatsen rijden deze busjes naar de wens van de passagier. In de stad kun je ook een becak nemen, de traditionele fiets-taxi. Het zijn vaak kleurrijke drukbeschilderde wagentjes. Aangezien becaks door de overheid toch vooral met 'het vroegere Indonesië' worden geassocieerd probeert men deze uit het straatbeeld te weren.

In de provinciesteden is de taxi ook een betrouwbaar vervoermiddel. De meeste zijn voorzien van een meter maar je toch kunt afdingen. Dit is vaak alleen voordelig op lange afstanden, of je moet echt een afdingexpert zijn.

Er rijden ook vaak ojeks rond in de grote steden. Particulieren die je met hun brommer naar je bestemming brengen. In bepaalde streken rijden ook nog paard en wagens rond.    

Spoorwegen

Op de eilanden Java en Sumatra kun je de trein nemen. Met de trein reizen gaat een stuk trager dan met de bus maar het zorgt wel voor een unieke ervaring. Onderweg kun je genieten van gevarieerde landschappen. Je komt makkelijk in contact met de lokale treinpassagiers, met name in de derde klasse wagons.

Vooral op Java, waar er een goede spoorwegverbinding tussen de steden Jakarta-Bandung-Yogyakarta ligt, zijn de treinreizen populair onder toeristen. In de eerste klassewagons werkt de airco vaak beter dan de bedoeling is. Vooral rond de feestdagen zijn de treinen overbevolkt doordat veel Indonesiers hun familie en vrienden opzoeken. 

Zeewegen

Vervoer over water speelt in Indonesie net als eeuwen geleden nog altijd een belangrijke rol. Vooral daar waar de infrastructuur ontoereikend, is of zelfs ontbreekt, kun je per schip een heel eind komen. Tussen de verschillende eilanden zijn er veel soorten boten waaruit je kan kiezen. Ze nemen het niet altijd zo nauw met de veiligheidsvoorschriften.

De stalen volwaardige passagiersschepen van de staatsmaatschappij Pelni bieden comfort voor de meer aan luxe gewende reiziger. De meeste van deze boten zijn comfortabel en een goede tweede keus na de binnenlandse vluchten. Tussen de grote eilanden varen ook verschillende veerdiensten. Zo zijn er veerdiensten tussen Sumatra en Java, Java en Bali, Bali en Lombok en Lombok en Flores.

Tegen betaling kun je ook meevaren met bepaalde vrachtschepen. Het kan alleen flink stinken op deze schepen en comfort is hier ver te zoeken. Op Java en Sumatra vindt er nog vervoer plaats over het water. Kalimantan spant echter de kroon op dit gebied, aangezien de rivieren vaak de enige toegang vormen voor het dicht begroeide binnenland.    

Huren

Als je wat meer vrijheid wilt, zijn er verschillende voertuigen die je kunt huren. Zo kun je bijvoorbeeld fietsen en motors huren. Voordat je het voertuig accepteert kun je beter wel checken of er geen technische mankementen zijn. Maak een proefrit als dat kan.

Het is ook mogelijk om een busje of auto te huren, met of zonder chauffeur. Als je toch zelf gaat rijden vergeet dan niet dat het verkeer in Indonesië links rijdt.

Tijdsverschil

Indonesië is onder te verdelen in drie tijdzones. Op Sumatra, Java en West- en Centraal-Kalimanten is het zes uur later dan in Nederland. Op Bali, Nusa Tenggara, Zuid- en Oost-Kalimanten en Sulawesi is het zeven uur later en op Papua en de Molukken is het acht uur later.


___________________________________________________________________


Online reismagazine Indonesie.nl !

Wil je echt álles weten over Indonesië? Surf dan naar Indonesie.nl, het meest uitgebreide online reismagazine over Indonesië. Wat zijn de mooiste steden van Java? Waar op Sumatra spot ik de orang oetan? Hoe vind ik de beste surfbreaks van Bali? Dit en veel meer ontdek je allemaal in deze handige webgids!